Toprak pH’ı Kaç Olmalı? Bitkilere Etkisi ve Doğru Dengeleme Yöntemleri
Toprak pH’ı Nedir?
Toprak pH’ı, toprağın asidik veya bazik (alkali) olma durumunu ifade eder ve 0–14 arasında bir ölçekle ölçülür.
-
pH 7: Nötr
-
pH < 7: Asidik
-
pH > 7: Bazik (kireçli)
Bitkiler, besin maddelerini ancak uygun pH aralığında topraktan alabilir.
Toprak pH’ı Bitkileri Nasıl Etkiler?
Yanlış pH değerlerinde:
-
Demir, çinko, mangan gibi mikro besinlerin alımı azalır
-
Fosfor bağlanır ve bitki yararlanamaz
-
Kök gelişimi zayıflar
-
Yapraklarda sararma ve gelişim geriliği görülür
Bu nedenle pH, gübrelemenin başarısını doğrudan etkileyen temel faktörlerden biridir.
Bitkiler İçin İdeal Toprak pH Aralıkları
-
Domates, biber, salatalık: 5.5 – 6.8
-
Yapraklı sebzeler: 6.0 – 7.0
-
Meyve ağaçları: 6.0 – 7.5
-
Zeytin: 6.5 – 8.0
Bitki türüne göre ideal pH aralığı değişiklik gösterebilir.
Toprak pH’ı Yüksekse (Kireçli Toprak) Ne Olur?
-
Demir eksikliği yaygınlaşır
-
Yapraklarda damar arası sararma görülür
-
Bitki besinleri toprakta var olsa bile alınamaz
Çözüm önerileri:
-
Asidik karakterli gübreler
-
Organik madde artırımı
-
Toprak düzenleyici uygulamalar
Toprak pH’ı Düşükse (Asidik Toprak) Ne Olur?
-
Kalsiyum ve magnezyum alımı azalır
-
Kök gelişimi baskılanır
-
Bitki strese girer
Çözüm önerileri:
-
Kireçleme uygulamaları
-
pH yükseltici toprak düzenleyiciler
Toprak pH’ı Nasıl Ölçülür?
-
Laboratuvar toprak analizi (en doğru yöntem)
-
Taşınabilir pH ölçüm cihazları
-
pH test kitleri
Düzenli ölçüm, doğru gübreleme ve verim için şarttır.
Toprak pH’ını Dengede Tutmak İçin Pratik Tavsiyeler
-
Toprak analizine göre uygulama yapın
-
Rastgele kireç veya asit uygulamayın
-
Organik maddeyi artırın
-
Gübre seçiminde pH etkisini göz önünde bulundurun
Sonuç
Toprak pH’ı, bitki besleme ve gübrelemenin temelini oluşturur. Doğru pH aralığında yapılan üretim, besin maddelerinin maksimum verimle kullanılmasını sağlar. Sağlıklı bitki gelişimi ve yüksek verim için pH yönetimi mutlaka dikkate alınmalıdır.