Bitkilerde Besin Kilitlenmesi Nedir? Neden Olur ve Nasıl Çözülür?

Besin Kilitlenmesi Nedir?

Besin kilitlenmesi; toprakta azot, fosfor, potasyum veya mikro elementler bulunduğu halde, bitkinin bu besinleri kökleriyle alamaması durumudur.

Önemli nokta şudur:
???? Sorun çoğu zaman besin eksikliği değil, besin alım sorunudur.

Bu nedenle yanlış teşhis edilirse, yapılan gübreleme işe yaramaz.

Besin Kilitlenmesi Neden Oluşur?

1️⃣ Yanlış Toprak pH’ı

• Yüksek pH (kireçli topraklar) → demir, çinko, mangan kilitlenir

• Düşük pH → fosfor ve kalsiyum alımı zorlaşır

2️⃣ Yüksek Kireç Oranı

• Özellikle demir, çinko ve bor bağlanır

• Bitkide kloroz (sararma) görülür

3️⃣ Yüksek Tuzluluk (EC)

• Kökler besin alamaz

• Ozmotik stres oluşur

• Bitki su ve besin alımını durdurur

4️⃣ Dengesiz Gübreleme

• Fazla fosfor → çinko kilitlenmesi

• Fazla potasyum → magnezyum ve kalsiyum kilitlenmesi

Besin Kilitlenmesi Belirtileri Nelerdir?

• Yapraklarda sararma (özellikle genç yapraklar)

• Gübre verilmesine rağmen gelişim olmaması

• Yapraklarda damar arası kloroz

• Bodurlaşma

• Verim düşüşü

Bu belirtiler çoğu zaman eksiklikle karıştırılır.

Besin Kilitlenmesi Nasıl Çözülür?

1️⃣ Toprak pH’ını Düzenleyin

• Kireçli topraklarda pH düşürücü uygulamalar

• Uygun gübre ve düzenleyici kullanımı

2️⃣ Şelatlı Gübreler Kullanın

• Demir, çinko, mangan için şelatlı formlar

• Özellikle EDDHA formu kireçli topraklarda etkilidir

3️⃣ Fulvik Asit ve Biyostimülantlar

• Besinlerin bitki içine taşınmasını kolaylaştırır

• Kilitlenmiş besinleri çözmeye yardımcı olur

4️⃣ EC’yi Kontrol Altına Alın

• Yıkama sulaması

• Gübre dozlarını düşürme

• Az az, sık besleme

Besin Kilitlenmesini Önlemek İçin

• Toprak ve yaprak analizi yaptırın

• pH ve EC’yi düzenli ölçün

• Gübreleri bilinçli ve dengeli kullanın

• Organik maddeyi artırın

Sonuç

Besin kilitlenmesi, fark edilmediğinde ciddi verim kayıplarına yol açar. Sorunu sadece “daha fazla gübre” ile çözmeye çalışmak hatalıdır. Doğru teşhis, uygun pH yönetimi ve destekleyici uygulamalarla besin kilitlenmesi büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.